Thẩm quyền của Tòa án trong giải quyết vụ án chia thừa kế

Thưa Luật sư: Tôi muốn khởi kiện tại Tòa án yêu cầu chia di sản thừa kế là quyền sử dụng đất có diện tích 500m² thuộc loại đất cây lâu năm, tọa lạc tại phường Long Tuyền, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ do mẹ tôi chết để lại. Tuy nhiên, tôi không biết phải nộp đơn đến Tòa án nào để yêu cầu giải quyết. Nhờ Luật sư tư vấn giúp tôi. Xin chân thành cám ơn!

Về câu hỏi của bạn, Du & Partners law firm xin trả lời câu hỏi như sau: Để trả lời câu hỏi của bạn được đầy đủ, chúng tôi cung cấp thêm các thông tin về vụ việc của bạn có thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án hay không? Thẩm quyền theo các cấp Tòa án? Thẩm quyền theo lãnh thổ? Thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn?

1. Về thẩm quyền theo vụ việc

Theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 quy định về những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì tranh chấp về thừa kế tài sản thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

2. Về thẩm quyền theo các cấp Tòa án

– Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết: Vì đây là những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 5 Điều 26 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 nên căn cứ theo điểm a Khoản 1 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì vụ án này thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện (trừ trường hợp thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh).

–  Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết: Theo khoản 3 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 thì Tòa án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết nếu trong trường hợp có thêm các yếu tố như:

• Đương sự ở nước ngoài hoặc;
• Tài sản ở nước ngoài hoặc;
• Cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.

(Ảnh minh họa)

3. Về thẩm quyền theo lãnh thổ

Hiện nay, việc xác định thẩm quyền theo lãnh thổ trong vụ án chia thừa kế (kể cả đối tượng di sản được chia là bất động sản) Tòa án vẫn còn lấn cấn vì có đến hai quan điểm, khiến gây trở ngại khó khăn cho Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án:

– Quan điểm thứ nhất: Tòa án nơi bị đơn cư trú có thẩm quyền giải quyết trong vụ án chia thừa kế theo điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Quan điểm này thường được Tòa án các nơi áp dụng nhiều hơn.

– Quan điểm thứ hai: Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết trong vụ án chia thừa kế theo điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015 là dựa theo quan điểm giải quyết của Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn (cụ thể là Tòa án nhân dân tối cao từng có Văn bản trả lời Tòa án nhân dân quận Gò Vấp hỏi về vấn đề thẩm quyền giải quyết vụ án chia thừa kế đối với di sản là bất động sản). Tuy nhiên, công văn này không phải là văn bản quy phạm pháp luật nên việc áp dụng công văn này để thực hiện thì vẫn chưa hợp lý.

4. Về thẩm quyền của Tòa án theo sự lựa chọn của nguyên đơn

– Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết trong trường hợp không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn (điểm a khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

– Tòa án nơi một trong các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết, nếu các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau (điểm h khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

– Tòa án nơi có một trong các bất động sản giải quyết (trong trường hợp Tòa án xác định Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết trong vụ án về thừa kế), nếu tranh chấp bất động sản mà bất động sản có ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu (điểm i khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015).

Nội dung nêu trên là phần giải đáp, tư vấn của chúng tôi dành cho khách hàng của DU & PARTNERS LAW FIRM. Nếu quý khách còn vướng mắc, vui lòng liên hệ với chúng tôi ngay.